Zrób sobie przyjemność...cz.2

             Po kilku miesiącach wróciliśmy  do rozmowy o  pomyśle tworzenia  zbioru cracovianów  z wykorzystaniem  znaczków pocztowych i widokówek o tematyce krakowskiej (zob. Zrób sobie przyjemność..cz.1). Przykłady takich „całości” ze znaczkiem pocztowym naklejonym na awers widokówki  korespondującym w swojej treści  z tematem widokówki robiły wrażenie na oglądających  i sprawiały przyjemność mojemu Koledze. Wydawało się, że kolekcja będzie rozrastała się w miarę szybko, mając na uwadze  zarówno kolejne wydania Poczty Polskiej jak i  coraz bogatszą ofertę producentów widokówek. Przyszło jednak zwątpienie, jak mówił mój rozmówca,  wraz z rezygnacją Poczty Polskiej z kontynuowania wydawania znaczków pocztowych z cyklu „Odnowa zabytków Krakowa”, a także nowych trendów w produkowaniu widokówek z motywami krakowskimi. Dochodziło do tego coraz mniejsze zainteresowanie okolicznościowymi stemplami  i datownikami dotyczącymi Krakowa. Trzeba było poszukiwać nowych  rozwiązań i to  zarówno od strony znaczków pocztowych jak i widokówek. Był to trud poszukiwania odpowiedniej widokówki, odpowiedniego znaczka  i kojarzenia  znaczka i widokówki. 

            Wielką radość  przyniosło mi, mówił  mój rozmówca z wyraźnym zadowoleniem w głosie,  znalezienie widokówki wydanej  przez Krajową Agencję Wydawniczą w 1980 roku  z widokami budynku Teatru  Starego im. Heleny Modrzejewskiej. Na widokówce zmieszczono widok  budynku z 1980 roku oraz widok budynku z 1842 roku z archiwalnego zdjęcia wykonanego przez Ignacego Kriegera. Natychmiast skojarzyłem te widoki ze znaczkiem wydanym przez Pocztę Polska  w 1981 roku, 200 lat Starego Teatru w Krakowie”, szczególnie  ze znaczkiem Fi. 2632.  Efekty tego skojarzenia, można zobaczyć na fot. 1. „Całość” uzupełniona jest  datownikiem z FDC z 1987 roku.

8
fot. 1

            Innym przykładem jest pokazana na fot.2 widokówka na której jest   mozaika skomponowana z czterech fotografii przedstawiających  romański kościół św. Andrzeja  z gotyckim oratorium i wyposażeniem wnętrza z XVIII wieku. Na jednym ze zdjęć  mozaiki znalazł  się widok dwóch wież z hełmami z 1639 roku. Łatwo było to skojarzyć  ze znaczkiem wydanym  przez Pocztę Polską w 1984 roku „Architektura sakralna”  Fi. 2807 na którym przedstawiono widok kościoła św. Andrzeja w Krakowie. Efekt „całości”  widokówki ze znaczkiem pokazany jest na wspomnianej fot. 2. Niestety  treść  datownika jest odległa od motywu widokówki i znaczka.

10
fot. 2

            Na fot. 3 prezentowany jest zestaw, który wzbudzał kontrowersje u  oglądających. Tematem widokówki jest schematycznie ujęty plan Starego Krakowa z zaznaczeniem najważniejszych zabytkowych budowli  pokazanych w formie rysunkowej, częściowo w aksonometrii. W miejsce Wawelu został wklejony znaczek  wydany przez Pocztę Polską w 1984 roku przedstawiający  Katedrę Królewska na Wawelu. „Całość” jest opatrzona datownikiem stosowanym na FDC w 1985 roku na serii pod nazwą „Głowy Wawelskie”.

11
fot. 3

            O kolejnych problemach  naszego kolekcjonera, który podjął się tworzenia zbioru cracovianów w oparciu o „całości” sporządzane ze znaczków pocztowych i widokówek z motywami krakowskimi,  postaramy się opowiedzieć za jakiś czas.

Notował i przygotował
Jerzy Duda

Cracoviana...

Wybrzeże Kości Słoniowej.

Światowe Dni Młodzieży Kraków 2016 - data emisji: 27.10.2016 .

1. Blok - ilość znaczków: 2, nominał : 2 x 1000 F (Centralny Frank  Afrykański).
a] - na znaczku: grupa młodzieży na tle stylizowanego globu, fragmenty biało - czerwonej szarfy, nominał, nazwa emitenta, rok wydania.
b] - wiwatująca  młodzież żeńska, duży emblemat: Światowych Dni Młodzieży, zaprojektowany przez Panią Monikę Rybczyńską oraz fragment transparentu z napisem: "WYD/Krakow/2016" - Ś.D.M/Kraków/2016 ", 
pozostałe elementy jak na znaczku "a". Na bloku papież Franciszek w geście powitania i żeńska młodzież na tle Rynku Głównego w Krakowie, widoczne najcenniejsze budowle: Wieża Ratuszowa, Sukiennice, pomnik Adama Mickiewicza, Bazylika Mariacka, Kościół Świętego Wojciecha oraz zabytkowe kamieniczki, u dołu napis w języku francuskim: Światowe Dni Młodzieży 2016.

1


2. Blok - ilość znaczków: 1 - trójkątny, nominał: 1600 F [CFA], na znaczku: Papież Franciszek z grupką młodzieży żeńskiej, reprezentującej trzy kontynenty, nazwa emitenta i rok emisji. Na bloku u góry napis w języku  francuskim: Światowe Dni Młodzieży 2016, gołąbek pokoju, stylizowany - kolorowany szkic Bazyliki Mariackiej w Krakowie u dołu trzy dziewczyny reprezentujące trzy kontynenty.

2

Józef SKOP

Zrób sobie przyjemność...cz.1

            Kolekcjonerów  znaków pocztowych dzieli się na tych którzy hołdują filatelistyce tradycyjnej oraz na tzw. tematyków. Są również tacy, którzy za nic mają od dawna obowiązujące podziały i poszukują swojej własnej drogi do  tworzenia zbioru według własnego pomysłu. Poszukiwanie takiej drogi jest niekiedy wynikiem zmniejszającej się przyjemności czerpanej z  uprawiania tradycyjnie pojmowanej filatelistyki, ale również z inwencji  kolekcjonera, która może być wynikiem różnych doznań i wydarzeń. To jest czasem tak jak w przypadku poszukiwania tematu zbioru czy kolekcji. Nagłe olśnienie, przypadek, a nawet krytyczna reakcja na panującą modę wśród kolekcjonerów. Nie bez znaczenia są również doświadczenia kolekcjonerskie, a także  bogactwo zainteresowań danej osoby bo zawsze trzeba mieć na uwadze to, że każde zbieractwo, jeśli chce się aby było kolekcjonerstwem, musi stać się  niepowtarzalną  przygodą intelektualną.

             Na temat jednego z pomysłów na zrobienie sobie przyjemności... z wykorzystaniem znaczków pocztowych wydanych przez Pocztę Polską oraz widokówek opowiedział mi dawno temu mój znajomy, członek Klubu „Cracoviana”. Uznałem jego pomysł  za warty zaprezentowania bowiem sam doznałem przyjemności już na starcie jego wdrażania.

Pomysł zrodził się  w latach osiemdziesiątych XX wieku wraz z  inauguracją cyklu wydawania przez Pocztę Polską znaczków serii „Odnowa zabytków Krakowa.  W dniu 20  grudnia 1982 roku, czyli jeszcze w stanie wojennym, ukazał się bloczek na którym przedstawiono fragment planu starego Krakowa w otoczeniu widoków znanych budowli zabytkowych miasta. Wraz z bloczkiem wydano m. innymi dwa znaczki   z  widokami  dwóch znanych portali krakowskich – późnorenesansowego  portalu  kamiennego z 1592 roku Domu Dziekańskiego przy ulicy Kanoniczej 21 oraz  widok późnorenesansowego portalu z XVII wieku  budynku Collegium Iuridicum przy ulicy Grodzkiej 53.  Zapamiętałem  sobie, mówił mój Kolega, fotografie jednego z tych portali i pomyślałem o możliwości stworzenia nietypowej „całości” w postaci tej właśnie fotografii i naklejonego na stronie ilustracyjnej znaczka o tym samym temacie. Byłoby to coś na wzór maksimafilii, chociaż ten wzór nie spełniał by wymagań maksimafilii bo brak byłoby odpowiedniego datownika czy stempla okolicznościowego. Opisana „całość” nie byłaby nowością bo miałem w swoim zbiorze – kontynuował Kolega - widokówki, które przeszły drogę pocztową  posiadające  ofrankowanie na części ilustracyjnej. Ale w moim przypadku byłby to nowy rodzaj cracovianów.

Z realizacją pomysłu czekałem ponad rok, aż do czasu wydania kolejnych znaczków z cyklu odnowa zabytków Krakowa. Na dwóch znaczkach zaprezentowano widok północnej strony Sukiennic oraz widok wieży ratuszowej.  Znalazłem odpowiednią widokówkę o motywie jak na znaczku, wydaną w 1979 roku, a znaczek  przyklejony na części ilustracyjnej  udało mi się skasować datownikiem stosowanym na FDC  (fot. 1).

4
fot.1

Taki był początek mojego zbioru. Kolejny rok, 1984, przyniósł dalsze dwa znaczki na których znalazły się widoki Katedry Królewskiej na Wawelu (fot.2) oraz  widok Zamku Królewskiego na Wawelu (fot. 3).

5
fot. 2

3
fot. 3

Znaczki zostały skasowane  datownikiem używanym  w 1985 roku  jako FDC na znaczkach z widokami Głów Wawelskich. W kolejnych latach Poczta Polska wydała znaczki z widokiem Barbakanu  i Bramy Floriańskiej. Do „wyprodukowania” następnych  „całości” posłużyły mi stosowne widokówki (fot. 4) oraz fot. 5 i 6,  bowiem udało mi się znaleźć  widokówki przedstawiające Bramę Floriańską w dwóch wersjach  wydane w 1984 i 1986 roku.

9
fot. 4

6
fot. 5

7
fot. 6

Do skasowania znaczków pocztowych z motywem Bramy Floriańskiej wykorzystałem dwa różne datowniki – powiedział mój znajomy.  Tak zakończyliśmy pierwszą rozmowę. O innych jeszcze ciekawszych sprawach  dotyczących  takich nietypowych cracovianów obiecał opowiedzieć przy następnej okazji.

                                                                        Spisał  i zredagował Jerzy Duda

Cracoviana...

Na załączonej fotografii  prezentujemy kopertę o wymiarach 15,6 x 12,5 cm, którą można uznać za ilustrowaną "kopertę firmową" dzisiejszego Magistratu Miasta Krakowa, dawniej określanego jako Prezydium Stoł(ecznego) Król(ewskiego) M(Miasta) Krakowa, jak brzmi stosowny napis. Ilustracją jest reprodukcja fotografii przedstawiającej  kościół Mariacki wykonanej z dachu Sukiennic z widocznym maszkaronem na renesansowej attyce Sukiennic po lewej stronie obrazka. W dolnej części koperty pod obrazkiem jest fragment napisu łacińskiego znajdującego się na panoramie Krakowa wykonanej w/g sztychu M. Meriana z 1619 roku (Cracovia Totius Poloniae Urbs Celeberrima...). Na kopercie naklejony jest znaczek z serii Miasta Polski z 1960 roku autorstwa Witolda Chomicza skasowany  datownikiem z urzędu pocztowego Kraków 1. Ważny jest w tym przypadku okolicznościowy stempel stosowany z okazji pokazu znaczków w rocznicę oswobodzenia Krakowa. Pokaz znaczków był zorganizowany przez Koło PZF nr 65 Prezydium Rady Narodoweja Miasta Krakowa. Fakt ten został odnotowany w Jubileuszowym albumie Klubu Cracoviana 1969 - 1999 wydanym z okazji XXX. rocznicy powstania Klubu. Rok 1965 potraktowany jest jako debiut filatelistyczny Janusza Adamczyka Honorowego Prezesa Klubu Cracoviana. Ponieważ we wszystkich publikacjach reprodukowany jest wspomniany stempel ze znaczkiem natomiast brak kontekstu czyli koperty rodzi się pytanie czy istnieje tylko jeden typ ilustrowanej koperty pokazanej  na fotografii czy były jeszcze inne koperty wykorzystywane w czasie pokazu znaczków z 1965 roku?  Prosimy internautów o kontakt w tej sprawie.

1

Jerzy Duda

Rok Brata Alberta - część III

            Jedną z najciekawszych  pozycji książkowych wydanych przed druga wojną światową dotyczącą Brata Alberta  jest  niewątpliwie album zatytułowany Życie Brata Alberta w obrazach (fot.1). Album o  wymiarach 11,7 x 17,1 cm, który z racji wymiarów   może być zaliczany do książek kieszonkowych, wydany został przez Braci Albertynów w Krakowie w 1936 roku. Autorami albumu byli ksiądz dr Kazimierz Prażmowski  i  artysta malarz Zygmunt Wierciak. Album zawierający 109  czarno białych ilustracji  wydano dla uczczenia 20. rocznicy śmierci Brata Alberta. Jego celem było  zaprezentowanie szczegółów  z życia  Brata Alberta w popularnej formie obrazkowej o co  prosili przedstawiciele „ z różnych warstw  narodu polskiego, ale także z zagranicy”. Autorem 101 obrazów przedstawiających  autentyczne  zdarzenia  z życia  Brata Alberta o których on sam wspominał lub uzyskano informacje od ludzi, którzy go znali był artysta malarz Zygmunt Wierciak (1881 – 1950). Album uzupełniały reprodukcje wybranych prac malarskich Adama Chmielowskiego.

skan526

            Trzy lata później, w 1939 roku  wobec wyczerpania się nakładu pierwszego, a także odnalezieniu pewnych nowych faktów z życia  Brata Alberta, ukazało się drugie wydanie albumu (fot.2). Bracia Albertyni zachowali ten sam format (11,7 x 17,1 cm) natomiast dano nową okładkę, powiększono dziełko o nowe ilustracje, nowe reprodukcje obrazów oraz wprowadzono niezbędne poprawki. Tym razem  album ukazał się dla uczczenia 50 rocznicy zgromadzenia Braci Albertynów.   

skan527 

            W 2003 roku , w Krakowie ukazało się trzecie wydanie Życie świętego Brata Alberta, na nowo  zredagowane i poszerzone. Tym razem wydano książkę zawierającą kolorowe reprodukcje obrazów  Zygmunta Wierciaka, wykonane przez Jacka Kubiene (fot. 3). Książka w formacie 20 x 22,5 cm wydana na kredowym papierze  zwiera 48 reprodukcji w kolorze oraz 2 reprodukcje czarno białe, powtórzone z przednich wydań  wobec zaginięcia obrazów.

skan528

Uzupełnienie  albumu  stanowi tekst  Jana Pawła II na temat Brata Alberta  z 1996 roku oraz informacje o Albertynach i Albertynkach, a także reprodukcje dokumentów beatyfikacyjnego i kanonizacyjnego. Na kolejnych czterech fotografiach (fot. 4, 5, 6, 7) prezentuję wybrane strony książki z obrazami i opisem zredagowanym na podstawie tekstu księdza dr Kazimierza Prażmowskiego.   

skan529

skan530

skan531

skan532

skan533

Jerzy Duda