Pierwszy znaczek z motywem krakowskim wydany w niepodległej Polsce w 1925 roku (Fi.210, widok Wawelu w kolorze czerwonym) wykorzystany pocztowo. Część 32.

Pierwszy znaczek z motywem krakowskim wydany w niepodległej Polsce w 1925 roku (Fi.210, widok Wawelu w kolorze czerwonym) wykorzystany pocztowo.

Część 32.

            Połowa wakacji poza nami. Podróże, plażowanie, wędrówki po górach i wypoczynek, któremu poddajemy się nie bacząc na przeszkody i problemy nie sprzyjają kolekcjonerstwu. Zostawiamy go na chłodniejsze, deszczowe dni oczekując nieco dłuższych wieczorów. O takich zwyczajach mówili starsi kolekcjonerzy. Obecnie to tradycyjne spojrzenie na czas i warunki uprawiania kolekcjonerstwa jest nieco anachroniczne. Właśnie okres wakacyjny często stwarza warunki do kontaktów kolekcjonerskich, do pojawiania się nowych ofert na internetowych portalach aukcyjnych, a nawet do tworzenia się odpowiednich i dogodnych warunków domowych do zajmowania się kolekcjonerstwem po wyjeździe domowników na wakacje. Wszystko zależy od wszystkiego – jak się mawiało. Pomimo okresu wakacyjnego klubowa strona internetowa działa, a co więcej mamy dla naszych Członków i wiernych Internautów kilka ciekawostek do zaprezentowania. W lipcu 2021 roku kolekcja jednego z naszych Członków wzbogaciła się o 4 całości pocztowe i zestaw nieząbkowanych (?) znaczków stemplowanych Fi. 210 czyli pierwszych znaczków z motywem krakowskim wydanych w niepodległej Polsce. Wśród tego materiału filatelistycznego ( fot. 1- 5) są dwie pozycje, które uznaliśmy za wyjątkowe mające szczególne znaczenie dla kolekcjonera i kolekcji. Ale po kolei.

 

Fot. 1 Koperta własnoręcznie wykonana przez wysyłającego o wymiarach 190 x 124 mm

           przesyłki listowej krajowej, lokalnej, poleconej z erką w postaci odbitki pieczątki z

           odręcznie wpisanym numerem wysłanej z Urzędu Pocztowego w Białej Podlaskiej w

           dniu 28.IV. 1926 roku do ...Sądu w Białej Podlaskiej. Przesyłka jest ofrankowana

           paskiem poziomym trzy znaczkowym Fi.210 i znaczkiem Fi. 205. Frankatura zgodna

           z taryfą (45 gr.) z dodatkową opłatą na pomoc bezrobotnym (1gr.).

 

Fot. 2   Koperta o wymiarach 129 x 104 mm przesyłki listowej zagranicznej wysłanej z

           Urzędu Pocztowego Warszawa 4 w dniu 4.IV. 1928 roku do Anglii. Przesyłka

           ofrankowana jest czterema znaczkami w tym paskiem poziomym Fi.210 oraz Fi. 208.

           Frankatura zgodna z taryfa (50 gr.).

 

Fot. 3 Koperta firmowa o wymiarach 158 x 126 mm znanej krakowskiej firmy produkującej

           obuwie M. Finker i Spira przesyłki listowej zagranicznej, poleconej z erką w postaci

           naklejki w kolorze czerwonym wysłana z Urzędu Pocztowego Kraków 7 w dniu 4.IV.

           1927 do Londynu. Przesyłka ofrankowana sześcioma znaczkami w tym paskiem

           pionowym trzyznaczkowym Fi.210 z górnym marginesem oraz paskiem pionowym

           również trzyznaczkowym (Fi.210) z obramowaniem liczbami rozrachunkowymi na

           prawym marginesie z końca arkusza. Wartość ofrankowania wynosi 90 groszy.

           Taryfa przewidywała 80 gr. Słabo widoczny jest po lewej stronie zapewne stempel

           cenzury(?) oraz ślad (?) naklejki z niewielkim fragmentem datownika u dołu

           koperty (?). Koperta przesyłki listowej jest szczególnym unikatem bowiem wysłana z

           Krakowa posiada ofrankowanie wielokrotne w ciekawym układzie znaczkami o

         tematyce krakowskiej. Zwracamy na to uwagę bowiem takie frankowanie cenimy w

           naszej kolekcjonerskiej zabawie wysoko.

 

Fot. 4 Koperta o wymiarach 191x 126 mm przesyłki listowej zagranicznej, poleconej z erką

           w postaci odbitki pieczątki z odręcznie wpisanym numerem wysłanej z Urzędu

           Pocztowego Grudziądz 1 w dniu 30. XII. 1927 roku do Niemiec (Oberwiehl).

           Przesyłka była u adresata 1.1.1928 roku o czym świadczy odbitka stempla

           odbiorczego. Przesyłka ofrankowana jest 5.znaczkami w tym Fi. 210, 214, 213 oraz

           serią znaczków z dopłata na cele oświatowe Fi. 228-229.Łączna frankatura wynosi

           1,15 zł. Taryfa przewidywała opłatę 1,00 zł dla listu do 20 gr., a powyżej tej wagi cenę

           1,30 zł. Przesyłka, jak sądzimy ma charakter filatelistyczny bowiem wysłana została

           przez B. Chwiałkowskiego z Grudziadza, członka nr. 3178 stowarzyszenia wymiany

           międzynarodowej o czym świadczy odbitka stosownej pieczęci na rewersie koperty.

           Zwraca uwagę wykorzystanie do frankowania obu znaczków o motywie krakowskim

         (Fi. 210 i 214), co jest rzadkością oraz serii znaczków z dopłatą na cele oświatowe co

           jest jeszcze większą rzadkością na przesyłce listowej. Na prezentowaną przesyłkę

           listową ofrankowaną znaczkami Fi. 210 i 214 natrafiliśmy po raz drugi w przeciągu

           ostatnich 3 lat. Po raz pierwszy spotkaliśmy tak ofrankowaną przesyłkę w 2018 roku

          i opisaliśmy na początku roku 2019 pokazując ją na internetowej stronie

           klubowej. Kopertę z 2018 roku opisaliśmy następująco:

             Wyjątkowy i nierejestrowany w katalogu Fischera przykład przesyłki lotniczej.

           Jest to koperta o wymiarach 140 x 112 mm zawierająca druki ( odbitka pieczęci w

             kolorze czerwonym) wysłana jako polecona ( erka w postaci odbitki pieczątki

             w kolorze fioletowym z odręcznie wpisanym numerem) przewieziona drogą

            lotniczą z Urzędu Pocztowego Warszawa 19 Port Lotniczy w dniu 1.11.1927

roku do Lwowa. We Lwowie przesyłka była 2.11.1927 o czym świadczy stempel

odbity na rewersie. Przesyłka ofrankowana jest trzema znaczkami w tym Fi. 210

i   Fi.214 oraz znaczkiem poczty lotniczej Fi. 219. Łączna frankatura wynosi

60 gr. Informacje o przewiezieniu i dostarczeniu przesyłki droga lotniczą

potwierdzają stosowne odbitki pieczątek.

 Obie koperty przesyłek listowych uważamy za nadzwyczaj cenne z punktu widzenia kolekcjonera.

 

Fot. 5   Zestaw znaczków Fi.210 nieząbkowanych (?) o których wspominają autorzy

           Ilustrowanych katalogów znaczków polskich z lat 1957, 1962 i 1963. Znaczki nie

           posiadają atestów.

                          Klubowiczom i Internautom życzymy pomyślnych i atrakcyjnych tygodni kończących się wakacji A.D. 2021.

                                                                                                             Jerzy Duda

                                                                                                administrator Piotr

        

INFLACJA I HIPERINFLACJI W POLSCE W LATACH 1987-1995 DO ROKU 1996. PRZYKŁADY OFRANKOWANIA PRZESYŁEK ZAGRANICZNYCH Z LAT 1993-1996.

INFLACJA I HIPERINFLACJI W POLSCE W LATACH 1987-1995

DO ROKU 1996. PRZYKŁADY OFRANKOWANIA PRZESYŁEK

ZAGRANICZNYCH Z LAT 1993-1996.

                        Okres 9 lat wyznaczony latami 1987 – 1996 cechuje się bogactwem wydań Poczty Polskiej, różnorodnością taryf i dużą częstotliwością ich zmian, a także ewenementem polegającym na możliwości ofrankowania przesyłek po 1995 roku znaczkami o nominale podanym w walucie używanej przed i po denominacji ( tzw. złotówkach „starych” i „nowych”). W 2018 roku w „Filateliście Małopolskim” nr 2/2018 (103) ukazał się artykuł autorstwa Grzegorza Binko otwierający, w zasadzie, nowy rozdział w badaniach nad emisjami Poczty Polskiej oraz pocztowym wykorzystaniem tych emisji w okresie inflacji i hiperinflacji w Polsce w latach 1987 – 1995 oraz do 1996 roku. W latach 2019 i 2020, ze względu na zainteresowanie Czytelników, temat   podjęto po raz kolejny w „Filateliście Małopolskim” nr 105 i 106 tym razem w zespole autorskim Grzegorz Binko i Jerzy Duda.

            Zbiór całości pocztowych z okresu inflacji, a szczególnie hiperinflacji   może stanowić ciekawą propozycję wystawienniczą, a także posłużyć do celów badawczych. Oba te cele wymagają jednak zgromadzenia dużej liczby materiału kolekcjonerskiego zarówno z obrotu krajowego jak i zagranicznego. Jeśli w odniesieniu do materiału z obrotu krajowego jest szansa na zebranie sporej liczby całości pocztowych to w odniesieniu do materiału z obrotu zagranicznego szanse na zbiór większej liczby całości pocztowych są raczej niewielkie. Zbieranie całości pocztowych od dawna wyszło z mody. Są jednak wyjątki w tym zakresie i to dzięki nim można próbować tworzyć atrakcyjny zbiór całości pocztowych z obiegu zagranicznego ofrankowanych znaczkami wydanymi przez Pocztę Polską w latach 1987 – 1996. Okres inflacji nie był korzystny dla kolekcjonerów prowadzących wymianę zagraniczną pomimo tego pojawiają się przesyłki prywatne z tego okresu świadczące jednak o prowadzeniu wymiany. Wśród osób prowadzących taką wymianę zagraniczną znaleźli się również członkowie Klubu „Cracoviana” o czym świadczą przykłady.

                     Na fotografiach 1- 10 prezentujemy całości pocztowe wśród których są przesyłki listowe zarówno firmowe jak i prywatne wysłane z Polski do Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Słowacji oraz do Francji. Wśród nich są również całości pocztowe będące świadectwem korespondencji listowej prowadzonej przez jednego z członków Klubu „Cracoviana”.

 

Fot. 1 Koperta firmowa o wymiarach 210 x 110 mm przesyłki zagranicznej, poleconej z

           erką w postaci naklejki z wydrukowanym kolejnym numerem, ekspresowej z naklejką

           przesłanej drogą lotniczą (naklejka) z Urzędu Pocztowego Warszawa 81 dnia

           22.4.1992 roku do Holandii. Przesyłka dotarła do adresata 5.05.1992 o czym świadczy

           odbitka datownika odbiorczego na rewersie koperty i potwierdzenie kuriera EMS.

           Przesyłka jest ofrankowana 6. znaczkami w tym 4. samoprzylepnymi Fi. 3130, 3169,

           2910. Łączna frankatura wynosi 22 200 zł. We frankaturze wykorzystano znaczek z

           wizerunkiem św. Brata Alberta (3169) raczej rzadko spotykany na przesyłkach.

 

Fot. 2 Koperta standardowych wymiarów przesyłki listowej zagranicznej, poleconej z erka w

           postaci naklejki z ciekawym numerem wysłanej z Urzędu Pocztowego Kraków 30 w

           dniu 11.7.1992 do Francji. Sadząc po frankaturze, wyborze znaczków, staranności

           „zagospodarowania” koperty można przypuszczać, że jest to korespondencja

           filatelistyczna. Do ofrankowania wykorzystano serie znaczków Fi. 3209-3212 (80 lat

           harcerstwa w Polsce), dwie serie znaczków papieskich Fi.3186-87 z IV wizyty

         papieża Jana Pawła II w Polsce i znaczki Fi. 3086. Łączna frankatura wynosi 16 500zł

         i jest zgodna z taryfą.

 

Fot. 3 Koperta standardowych wymiarów przesyłki listowej, zagranicznej, poleconej z erką

           w postaci naklejki z wydrukowanym numerem wysłanej na adres jak na fot. 2 w dniu

           11. 3.1993 roku ofrankowana 7. znaczkami w tym parką pionową Fi. 3169, parką

           poziomą Fi. 3190 oraz znaczki   Fi. 3233, 3246 i 3193. Łączna frankatura wynosi

           18 000 zł. Do ofrankowania użyto m.in. znaczków z wizerunkiem św. Brata Alberta

           raczej rzadko wykorzystywanych do frankowania przesyłek zagranicznych.

 

Fot 4 i 5 Koperty standardowych wymiarów przesyłek zagranicznych poleconych wysłanych

             przez członka Klubu „Cracoviana” do korespondenta we Francji. Pierwsza

             przesyłka wysłana dnia 25. 5. 1995 roku, druga 26.06. 1995 roku. W obu

             przypadkach frankatura złożona jest m.in. ze znaczków o wysokich nominałach Fi.

             3308 i 3309. W przypadku pierwszej przesyłki frankatura wynosi 41 500 zł, a w

             drugiej 38 000 zł.

 

fot. 6   Koperta standardowych wymiarów przesyłki listowej zagranicznej, poleconej z erką

           w postaci interesującej naklejki wysłanej z Urzędu Pocztowego Mikuszowice Śląskie

           w dniu 25. 3. 1995 roku do Szwajcarii. Przesyłka ofrankowana parką poziomą

           znaczków o nominale 20 000 zł (Fi. 3309) i Fi. 3275. Łączna frankatura wynosi

         43 500 zł i jest zgodna z taryfą.

                                                                               

                           

Fot. 7 Koperta o wymiarach 222 x 160 mm przesyłki zagranicznej, poleconej z erką w postaci

         naklejki, wysłanej z Urzędu Pocztowego Gdańsk 52 dnia 24.4. 1995 do Niemiec.

           Przesyłka jest ofrankowana sześcioznaczkowym blokiem Fi. 3308 o nominałach

         10 000 zł i znaczkiem Fi. 3272. Łączna frankatura wynosi 62 000 zł i jest

           zgodna z taryfą w przypadku wagi powyżej 100 gramów.

 

Fot.8   Koperta firmowa z okienkiem o wymiarach 220 x 110 mm przesyłki listowej,

          zagranicznej, poleconej z erka w postaci naklejki przesłanej drogą lotniczą z Urzędu

           Pocztowego Warszawa 10 do (?) dnia 22. 02. 1996 roku. Przesyłka ofrankowana jest

           trzema znaczkami w tym parką poziomą znaczków Fi 3309 i Fi. 3350. Łączna

           frankatura wynosi 49 000 i jest zgodna z taryfą.

 

Fot.9 Koperta o standardowych wymiarach przesyłki listowej zagranicznej ekspresowej

         wysłanej z Urzędu Pocztowego Częstochowa 25 w dniu 27.06.1996 roku do Trnawy na

         Słowacji. Przesyłka jest ofrankowana czteroznaczkowym paskiem Fi. 3308 i

         znaczkami Fi. 3372, 3098 o łącznej wartości 43 000 zł zgodnie z taryfą.

 

Fot. 10a,b Koperta o wymiarach 175 x 114 mm przesyłki listowej zagranicznej , poleconej z

               erką w postaci naklejki z numerem wysłanej z Urzędu Pocztowego Milicz w dniu

               15.04.1996 roku do Niemiec. Koperta posiada naklejkę niemieckiej odprawy

               celnej. Przesyłka jest ofrankowana: znaczkami Fi. 3341 z górnego paska arkusza z

               napisem (10 a), a na awersie koperty dwoma paskami Fi.3357-3360 z arkusza oraz

             dwoma znaczkami Fi. 3165 (10 b) o łącznej wartości 53 000 zł zgodnie z taryfą

            Jak widać na trzech ostatnich fotografiach przedstawiających koperty przesyłek listowych wysyłanych w 1996 roku, a więc po wprowadzeniu denominacji, wykorzystywano do ofrankowania przesyłek znaczki wydawane przed 1995 rokiem z wysokimi nominałami. Zaprezentowane przykłady świadczą również przeciw obiegowej opinii, kiedyś zasłyszanej, że znaczki o najwyższych nominałach były wykorzystywane głównie do frankowania przesyłek wysyłanych z firm.

            Przy ocenie zgodności opłat z taryfą wykorzystano informacje zawarte w publikacji: Adam Kielbasa-Schoeni, Stanisław Fołta, Taryfy i cenniki opłat Poczty Polskiej 1941-2010, Basel-Gliwice 2011.

                                                                                                                 Jerzy Duda

                                                                                                    Administrator   Piotr

           

          

KOPERTY FIRMOWE W BADANIACH NAD HISTORIĄ KRAKOWSKICH FIRM I ZAKŁADÓW RZEMIEŚLNICZYCH cz. 11 i ostatnia.

KOPERTY FIRMOWE W BADANIACH

NAD HISTORIĄ KRAKOWSKICH FIRM I ZAKŁADÓW RZEMIEŚLNICZYCH

cz. 11 i ostatnia.

            Kraków w okresie międzywojennym 1918 – 1939 szczycił się wysoka dynamiką rozwoju przemysłu spożywczego. W przemyśle czekoladowo- cukierniczym Kraków   ustępował jedynie Warszawie, a w branżach; młynarskiej, piekarniczej, spirytusowej czy tytoniowej zajmował czołowe pozycje w kraju. W wykazie firm i zakładów wymienionych w publikacji „Dawne zakłady rzemieślnicze i przemysłowe w Krakowie” wydanej w Krakowie w 2000 roku i cytowanej w poprzednich częściach naszego cyklu, znajdują się 64 pozycje wśród których są firmy zatrudniające ponad 200 pracowników z nowoczesnym wyposażeniem, jak i mniejsze, rzemieślnicze ale również o znaczącym potencjale. Fabryki czekolady Piaseckiej i spółki, browary Goetza Okocimskiego, fabryki wódek i win, młyny zbożowe, piekarnie, łuszczarnie ryżu, a nawet wytwórnie makaronu, fabryka octu i musztardy były znane w kraju, a ich wyroby cenione. Jako ciekawostkę można potraktować informacje, że w latach dwudziestych Kraków stał się jednym z największych w Polsce ośrodków produkcji makaronu włoskiego.

            Większość firm zaliczana do przemysłu i handlu spożywczego, dbając o reklamę i kontakty, również międzynarodowe, posiadały koperty firmowe z mniej lub bardziej rozbudowaną informacją danej firmy. Na fot. 1-4 przykłady kopert firmowych z okresu międzywojennego.

Fot.1 Koperta firmowa, ozdobna o standardowych wymiarach Syndykatu Rolniczego ( jedna

         z form wchodzenia przedsiębiorstw na rynki międzynarodowe) przesyłki listowej

         zagranicznej wysłana z Urzędu Pocztowego Kraków 1 do Prościejowa w 1919 roku.

         Przesyłka ofrankowana dwoma znaczkami Fi. 91 i 94.

Fot. 2. Koperta firmowa, standardowych wymiarów, Składu Nasion Z. Przybyłowskiej

           „Siew”, przesyłki listowej, krajowej z pełną informacja handlową. Przesyłka wysłana

           z Urzędu Pocztowego Kraków 2 dnia 30.VI. 1939 (?) roku do Gorlic. Przesyłka

           ofrankowana znaczkiem Fi. 284.

Fot. 3 Koperta firmowa o wymiarach 175 x 140 mm Towarzystwa Handlu Zbożem w

           Krakowie przesyłki listowej, krajowej wysłana z Urzędu Pocztowego Kraków 2 XII

           1932 roku do Posła na Sejm R.P Edwarda Kleszczyńskiego. Przesyłka ofrankowana

           znaczkiem Fi. 256. Przesyłka dotarła do adresata 3.XII 1932 o czym świadczy

           datownik odbiorczy Urzędu Pocztowego Warszawa – Sejm na rewersie koperty.

           Adresatem przesyłki był ziemianin, działacz niepodległościowy i społeczny, wieloletni

           prezes Izby Rolniczej w Krakowie, prezes Małopolskiego Towarzystwa Rolniczego, a

           przede wszystkim poseł na Sejm RP II i III kadencji (od 1928 roku). Pracował w

           komisjach administracji, budżetu, rolnej jako kierownik grupy i wojskowej. W 1950

           roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych gdzie aktywnie rozwijał Instytut Józefa

           Piłsudskiego w Ameryce. Zmarł w 1984 roku.

Fot. 4 Koperta firmowa z okienkiem, standardowych wymiarów Polsko-Gdańskiego

         Przemysłu Ryżowego. Po utworzeniu w 1923 roku spółki Łuszczarnie i i Młyny

         Krakowskie udziałowcy bracia Wasserbergerowie wybudowali przy ulicy Wieczystej

         72 pierwszą w Polsce łuszczarnię ryżu, która mogła zaspokoić popyt całej Polski. W

         1928 roku doszło do utworzenia kartelu ryżowego pod firmą Polski Przemysł Ryżowy

         sp.z o. o. w Krakowie. W Krakowie działała również firma S.A. „Oryza” Zakłady

         Przemysłu Ryżowego co stawiało miasto w czołówce tej branży przemysłu w Polsce.

         Historia tych firm i współpracy z firmami w Gdyni i Gdańsku to osobny temat.  

            Na tej części kończymy cykl   KOPERTY FIRMOWE W BADANIACH

NAD HISTORIĄ KRAKOWSKICH FIRM I ZAKŁADÓW RZEMIEŚLNICZYCH. Dziękujemy i zapraszamy wszystkich zainteresowanych problemem kopert firmowych do oglądania naszej strony internetowej po wakacjach. Na zakończenie proponujemy obejrzenie skanów pięciu kopert, które nie są kopertami firmowymi zakładów rzemieślniczych czy fabryk. Są natomiast świadkami działalności kulturalnej, naukowej, stowarzyszeniowej, a nawet filatelistycznej w Krakowie. Są to dwie koperty Towarzystwa Szkoły Ludowej założonego w 1891 roku z inicjatywy Adama Asnyka i ciekawostki w postaci koperty kina „Promień” tegoż Towarzystwa ( kto pamięta to kino?), koperta Krakowskiego Towarzystwa Technicznego jednego z pierwszych w Europie, założonego w 1877 roku i na końcu zestawu kopertę tym razem firmową „Polonia” czyli sklepu filatelistycznego z Krakowa (kto wie gdzie się mieścił i kto prowadził ?). I to wszystko na dzisiaj.

             Dobrych, spokojnych bez stresowych wakacji wszystkim Internautom, którzy mieli, mają i chcą mieć kontakt z klubową stroną internetową życzą;

                                                                                                         Jerzy Duda, prezes Klubu

                                                                            Piotr Malec, administrator strony internetowej