PATRONI ROKU 2020

                                 PATRONI ROKU 2020

            Sejm Rzeczpospolitej Polskiej na 82 posiedzeniu ustanowił patronów roku 2020. Uhonorowani zostali: św. Jan Paweł II; hetman Stanisław Żółkiewski; Roman Ingarden; Leopold Tyrmand. Rok 2010 będzie także rokiem Bitwy Warszawskie 1920 roku oraz Zaślubin Polski z morzem w Pucku w jej 100. rocznicę.

 

Św. Jan Paweł II w 100. rocznicę urodzin; (18 maja 1920, Wadowice)

„Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża wdzięczność i oddaje hołd Wielkiemu Papieżowi św. Janowi Pawłowi II, który sięgając do źródeł chrześcijaństwa uczył nas otwartości, wyrozumiałości, ale i odwagi w obronie wartości chrześcijańskich na których oparta jest Polska i Europa. Niech nauczanie i wielkie dziedzictwo, które pozostawił św. Jan Paweł II będzie dla naszego narodu wciąż inspiracją do budowania Polski wolnej i sprawiedliwej”

 

Hetman Stanisław Żółkiewski w 400 rocznicę śmierci: (7 października 1620, Jassy Rumunia)

„Stanisław Żółkiewski brał udział we wszystkich wojnach toczonych przez Rzeczpospolitą w drugiej połowie XVI i początkach XVII wieku. Najpierw walczył u boku doświadczonego wodza i Kanclerza Jana Zamoyskiego, uczestniczył w wyprawach przeciw Habsburgom i Moskwie, na Mołdawię i Wołoszczyznę, później zwyciężał dowodząc samodzielnie w wielu kampaniach przeciwko Rosji, Szwecji, Kozakom, Turcji i Tatarom”.

Roman Ingarden w 50. rocznicę śmierci: (14 czerwca 1970, Kraków)

„Na szczególne podkreślenie zasługuje Jego bezkomprowisowość intelektualna. Podczas okupacji niemieckiej napisał swoje sztandarowe dzieło „Spór o istnienie świata”. W 1950 roku za krytyczny stosunek do marksizmu został pozbawiony prawa do wykładania na macierzystym Uniwersytecie Jagiellońskim i publikacji prac o tematyce fenomenologicznej. Ten czas wykorzystał m.in. na dokonanie wzorcowego przekładu „Krytyka czystego rozumu” Immanuela Kanta. Choć sam był racjonalistą, przez lata korespondował z Edytą Stein, a wśród jego uczniów znaleźli się Karol Wojtyła czy Józef Tischner”.

Leopold Tyrmand w 100. rocznicę urodzin ( 16 maja 1920, Warszawa )(Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 26 kwietnia 2019 roku)

„Pisarstwo Tyrmanda i Jego postawa stanowiły wyzwanie rzucone ideologom nowego ustroju. Był on nie tylko bezlitosnym krytykiem komunizmu, lecz także arbitrem warszawskiej elegancji, znawcą i namiętnym propagatorem zakazanego za czasów stalinizmu jazzu. „Nikt, kto skłonny jest walczyć o godność własną i chce pozostać w zgodzie z własnym sumieniem, nie zgodzi się na to, żeby nazywać dzień nocą, ciemnotę kulturą, zbrodnie przyzwoitością, niewolę wolnością – na mocy dekretu komunistycznych władców”

Bitwa Warszawska 1920 roku (13-15 sierpnia 1920)

„Bohaterskie Wojsko Polskie na czele z Marszałkiem Józefem Piłsudskim wspieranym przez m.in. szefa Sztabu Generalnego – generała Tadeusza – Jordan Rozwadowskiego obroniła   niepodległość Polski. Zwycięstwo przekreśliło też plany rozszerzenia rewolucji bolszewickiej na Europę Zachodnią.”  

Zaślubiny Polski z morzem w Pucku w jej 100. rocznicę (10 lutego 1920).

Ma to związek z przypadającą dokładnie 10 lutego setną rocznicą zaślubin dokonaną w Pucku przez gen. Józefa Hallera. „Ten jubileusz jest doskonała okazją, by dokonać retrospekcyjnej oceny czy dobrze zagospodarowaliśmy przestrzeń wolności uzyskaną na mocy Traktatu Wersalskiego gwarantującego Polsce powrót nad Bałtyk”.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął uchwałę w dniu 13 czerwca 2019 roku upamiętniającą 160 rocznicę urodzin Teodora Axentowicza ( 13 maja 1859 Braszów w Siedmiogrodzie)

Bogaty dorobek artystyczny Teodora Axentowicza uwzględniający dzieła o tematyce historycznej, portrety, sceny rodzajowe, martwa natura i pejzaże. Tworzył również grafiki, projektował mozaiki, plakaty i witraże był rektorem ASP w Krakowie. Wielki talent artystyczny wsparł nauką w Monachium i Paryżu gdzie uczestniczył w życiu polskiej emigracji

 

                                                                                       Wybrał Jerzy Duda

 

                                                                                              

Pierwsze znaczki z motywem krakowskim wydane w niepodległej Polsce z lat 1925 i 1927 (Fi.210 i Fi.214) wykorzystane pocztowo. Część 17.

                                   Pierwsze znaczki z motywem krakowskim

               wydane w niepodległej Polsce z lat 1925 i 1927 (Fi.210 i Fi.214)

                                                 wykorzystane pocztowo.                                        

                                                         Część 17.

            Optymizm, który nas nie opuszcza i tym razem dał o sobie znać. Po opublikowaniu części 16. naszego cyklu i informacji o jego zawieszeniu na stronie klubowej, otrzymaliśmy od członków Klubu „Cracoviana”   16 znaczków Fi.210 oraz 15 znaczków Fi.214 oraz całość pocztową z ładnym czteroznaczkowym blokiem Fi.210. Znaczki są z ładnie odbitymi i czytelnymi datownikami z Urzędów Pocztowych różnych miast od Warszawy, miast kresowych Lwowa i Sokala po Urząd Pocztowy w Krępie Kościelnej z datownikiem z dnia 07.VI.1928 rok. Na kolejnych fot. pokazujemy nasze przedświąteczne „odkrycia”.

Fot. 1 Koperta o wymiarach 140 x 115 mm przesyłki listowej zwykłej, zagranicznej wysłana

         z Urzędu Pocztowego (nazwa trudna do odczytania) dnia 16. 11. 1926 do St. Gallen w

           Szwajcarii. Przesyłka ofrankowana czteroznaczkowym blokiem Fi.210. Ofrankowanie

           wynosi 60 groszy i było zgodne z taryfą jeśli waga przesyłki była powyżej 40

           gramów.  

 

Fot. 2 Zestaw 4. znaczków stemplowanych z datownikami z Urzędów Pocztowych dużych

           miast: Warszawa 1, Poznań 8, Katowice 1 i Kraków 6. Znaczek z widokiem Wawelu

           ostemplowany starannie datownikiem z Urzędu Pocztowego z Krakowa, jak się

           okazuje, wcale nie jest tak popularny jak można byłoby sobie wyobrazić.

 

Fot. 3 Zestaw 8. znaczków stemplowanych w tym parki pionowej i trójki pionowej z

           datownikami Urzędów Pocztowych mniejszych miast Biłgoraj, Gostyń, Żory,

           Strzelno (parka pionowa) i Ustroń (trójka pionowa). Data ostemplowania znaczków

           w Urzędzie Pocztowym Ustroń 30.VI.1925 jest bliska dacie wprowadzenia tego

           znaczka do obiegu pocztowego ( 5.05.1925).

 

Fot. 4 Blok czteroznaczkowy Fi. 210 ostemplowany w Urzędzie Pocztowym Krępa

           Kościelna, która to wieś w latach 1930 – 1954 była siedzibą gminy Krępa Kościelna.

           Wieś znajduje się w województwie mazowieckim w gminie Lipsko.

 

Fot. 5 Zestaw 6. znaczków stemplowanych Fi. 214, w tym parka pozioma, z datownikami

           Urzędów Pocztowych dużych miast. Cztery znaczki z datownikami Urzędu

           Pocztowego Warszawa 20 i Warszawa 25 oraz Łódź 4 i Toruń. Ostemplowania

           pochodzą z lat 1932/1933.

 

Fot. 6 Zestaw 5. znaczków stemplowanych Fi.214 z datownikami Urzędów Pocztowych z

           miast: Łowicz, Otwock, Maków Mazowiecki i Opatów Kielecki. Ostemplowania

         pochodzą z lat 1933/1935.

 

Fot. 7 Znaczek stemplowany Fi.214 z datownikiem Urzędu Pocztowego Lwów 5 oraz

           parka pozioma znaczków Fi.214 ostemplowana datownikiem Urzędu Pocztowego

           Sokal w dniu 9 V 1933 roku.

                      Sądzimy, że w 2020 roku będziemy mogli wiernym nam Internautom przekazywać, za pośrednictwem naszej klubowej strony internetowej, same znakomite wiadomości i ciekawostki, które kryją się za pierwszymi znaczkami wydanymi w niepodległej Polsce z widokiem Wawelu.

                                                                                                     Jerzy Duda

                                                                                         Administrator Piotr

Pierwsze znaczki z motywem krakowskim wydane w niepodległej Polsce z lat 1925 i 1927 (Fi.210 i Fi.214) wykorzystane pocztowo. Część 16

                                   Pierwsze znaczki z motywem krakowskim

               wydane w niepodległej Polsce z lat 1925 i 1927 (Fi.210 i Fi.214)

                                                 wykorzystane pocztowo.                                        

                                                         Część 16.

            W ostatnim czasie ” nie otrzymaliśmy od Internautów ani od członków Klubu „Cracoviana” skanów znaczków, jak w tytule, ani skanów całości pocztowych ofrankowanych tymi znaczkami, które moglibyśmy zaprezentować na klubowej stronie internetowej. Wobec tego postanowiliśmy zawiesić, po raz kolejny, naszą akcję prezentowania znaczków i całości ofrankowanych pierwszymi znaczkami wydanymi w niepodległej Polsce z widokiem Wawelu. Jeśli otrzymamy materiał ilustracyjny wraz z opisem i zezwoleniem na wykorzystanie go na stronie internetowej akcję wznowimy.

Aby jednak nie popadać w minorowy nastrój prezentujemy ze zbioru Jerzego

Dudy 3 walory, w postaci całości pocztowych z których dwa są godne zainteresowania.

 

   fot.1 Standardowa koperta przesyłki listowej zagranicznej wysłana z Urzędu Pocztowego

               Grudziądz w dniu 25. 10.1927 roku do Niemiec (Essen). Przesyłka jest ofrankowana

             4.znaczkami w tym parką poziomą znaczków Fi. 210 oraz parką pionowa znaczków

             Fi.208. Łączna frankatura wynosi 40 groszy i jest zgodna z taryfą za przesyłkę

             listową o wadze do 20 gramów.

 

   fot. 2 a, b Koperta o wymiarach 96 x 124 mm przesyłki listowej zagranicznej, poleconej

               z erka w postaci odbitki pieczątki w kolorze fioletowym i odręcznie wpisanym

               numerem, ekspresowej ( ekspres w postaci naklejki) wysłanej z Urzędu Pocztowego

                Warszawa 14 dnia 21 .IX. 1926 roku do Paryża. Przesyłka dotarła do adresata 24

               IX o czym świadczy odbitka datownika odbiorczego. Przesyłka ofrankowana jest

               ośmioma (!) znaczkami Fi.210 z czego dwie parki poziome znajdują się na

               awersie koperty, a blok czteroznaczkowy Fi.210 z dolnym marginesem znajduje

               się na rewersie koperty. Adresata nie było w domu wobec czego listonosz

               pozostawił awizo. Łączna frankatura wynosi 1,20 zł, Według taryfy opłata powinna

               wynosić 1.60 zł. bo pospieszne doręczenie (ekspres)wg taryfy kosztowało 80

               groszy. Na kopercie nie ma informacji o koniecznej dopłacie(?).

 

     For.3 Koperta o wymiarach 105 x 132 (?) mm przesyłki listowej zagranicznej wysłanej z

               Urzędu Pocztowego   Wiszniew k/ Bohdanowa dnia 3. (?). 1927 roku do Paryża.

               Adresat ma nazwisko arabskie. Przesyłka jest ofrankowana znaczkiem Fi.214

              naklejonym na rewersie koperty. Ofrankowanie zgodne z taryfą. Na temat wsi czy

               miasteczka Wiszniew warto poczytać w internecie. W XVI wieku należała do

               Adama Iwanowicza Chreptowicza herbu Odrowąż, który był podkomorzym

               nowogródzkim. Niedaleko wsi Wiszniew znajdują się ruiny myśliwskiej rezydencji

             Chreptowiczów z malowniczym parkiem i sztucznymi zbiornikami wodnymi. We

               wsi znajduje się zabytkowy kościół Zwiastowania Przenajświętszej Panny Marii

               z lat 1637-1641, wspaniała cerkiew Koźmy i Damiana z 1865 roku, a także

               zabudowania, pozostałości po zakładach metalurgicznych z XIX wieku. Wieś(?)

               była duża i bogata, a na temat poczty nie ma żadnej informacji. Może znajdzie się

               Internauta który dopisze coś na temat poczty.

               Prezentowana koperta dotarła do Polski z Egiptu.

                                                                                          Administrator   Piotr

                                                                                             Tekst: Jerzy Duda

Pierwsze znaczki z motywem krakowskim wydane w niepodległej Polsce z lat 1925 i 1927 (Fi.210 i Fi.214) wykorzystane pocztowo. Część 15.

Zgodnie z zapowiedzią podaną w poprzednim odcinku naszego cyklu prezentujemy osiem znaczków stemplowanych z widokiem Wawelu w kolorze niebieskim Fi. 214 pochodzących z korespondencji   wysłanej z Urzędów Pocztowych różnych miast i miejscowości w tym także miast kresowych. O takich miastach jak Stryj, Sambor, Sokal, pisaliśmy we wcześniejszych częściach naszego cyklu.

Nowością jest natomiast Zabłotów. W II Rzeczypospolitej miasto było w Polsce

w województwie stanisławowskim. Obecnie jest osiedlem typu miejskiego na Ukrainie. Do ciekawostek związanych z miastem należy jego herb. Na tarczy kroju francuskiego w polu błękitnym znajduje się złoty wspięty lew i półtrzecia krzyż. Lew symbolizuje położenie miasta w Rusi Czerwonej, a półtrzecia krzyż to godło z herbu Pilawa Potockich, którzy

w XVII wieku byli właścicielami miasta.

            W ostatnim rzędzie prezentowanego zestawu znaczków można przeczytać nazwę Urzędu Pocztowego z którego ekspediowano przesyłkę, Sokolniki. Taką nazwę ma obecnie w Polsce 15 miejscowości albo ich części. Również poza granicami kraju istnieją miejscowości o takiej nazwie w tym 2 miasta w Rosji i dwie wsie na Ukrainie (wieś pod Lwowem i wieś w obwodzie tarnopolskim). Sądząc po dacie przesyłki 31.03 1931 można przypuszczać, że chodzi o Urząd Pocztowy znajdujący się w którejś wsi leżącej dawniej na terenie Rzeczypospolitej, a dzisiaj na Ukrainie. Czy można rozstrzygnąć pochodzenie tego datownika?

            Ostatni znaczek jest skasowany datownikiem stosowanym w Urzędzie Pocztowym Dobra k.Turka. Dobra- to podobno najmniejsze miasto w woj. wielkopolskim liczące w 2009 roku tylko 1450 Mieszkańców. W 1926 roku mieszkało w nim ok. 3480 Polaków, Żydów, Niemców i dwóch Rosjan. Nazwa miasta znajdująca się na datowniku budzi wątpliwości bo czy powinno się pisać   być Dobra k. Turka czy raczej Dobra k. Turku co

wynika z kontekstu geograficznego. Oto jest pytanie także dla Internautów.

 

                                                                        Z kolekcji i opracowania Jerzego Dudy

                                                                                                       Administrator Piotr

Najstarsza reklama firmy krakowskiej na austriackiej karcie-całostce z 1872 r.

Najstarsza reklama firmy krakowskiej na austriackiej karcie-całostce z 1872 r.

 

Celem wprowadzenia - kilka słów o pierwszej karcie pocztowej świata.

W 1865 r. w czasie Niemieckiej Konferencji Poczt w Karlsruhe radca pocztowy

Heinrich von Stephen przedstawił projekt odkrytej karty korespondencyjnej , który nie został przyjęty.

W 1869 r. austriacki ekonomista prof. Emanuel Hermann z Wiednia wystąpił z projektem karty pocztowej, który został przyjęty przez pocztę Austro-Węgier.

1 października 1869 r. została wydana pierwsza na świecie karta korespondencyjna.

Jako, że Kraków w tym czasie należał do Galicji / jednego z krajów monarchii Habsburgów / karta ta znalazła się w dniu wprowadzenia do obiegu w naszym mieście.

Pierwszą kartę świata - całostkę austriacką nr 1, przedstawia Ryc.1.

W lipcu 1871 r. wydano kartę całostkę z tekstem w języku polskim z przeznaczeniem dla Galicji.

W 1872 r. wydano podobną kartę ale bez oznaczeń na odwrocie / Kat. Fischera Cp.3 /. Właśnie na tej karcie krakowska firma „ Krakowska Spółka Akcyjna Młynów Królewskich w Krakowie” zamieściła swoją ofertę handlową wraz z cennikiem za usługi.

Kartka została wysłana z dworcowego urzędu pocztowego w Krakowie w marcu 1872 r. do Cieszyna. Ryc 2 i 3

Jest to jak dotychczas najstarsza znana kartka - całostka z reklamą z terenu Galicji.

Przed siedmiu laty mój klubowy kolega ś p prof. Jerzy Bartke przedstawił na łamach „ Filatelisty Małopolskiego” kartkę austriacką z 1896 z dodrukiem reklamy kilku firm krakowskich .

Od roku 1886 Towarzystwo Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie dokonywało dodruków firmowych na kartkach cp i do dnia dzisiejszego znanych jest około 19 różnych nakładów tych kart .

Mój artykuł zbiegł się ze 150-rocznicą wprowadzenia pierwszej kartki pocztowej na świecie i w Krakowie.

Korzystając z naszej klubowej strony internetowej zwracam się do Koleżanek i Kolegów o przekazywanie mi informacji o datach użycia tych pierwszych całostek w Krakowie.

Jacek Zając

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi.