Widoki Krakowa w zagranicznych wydawnictwach.

            W naszym linku „ciekawostki” staramy się prezentować różne materiały kolekcjonerskie, przede wszystkim znaczki pocztowe i kartki pocztowe (widokówki), na których znajdują się; nazwa naszego miasta, motywy krakowskie albo elementy tematycznie związane z Krakowem. Podstawowym jednak warunkiem umieszczenia takich materiałów na stronie internetowej jest to, żeby przedmioty te były wydawane czy wykonane poza Krakowem, a nawet poza granicami kraju, bowiem tego rodzaju wydawnictwa świadczą o zainteresowaniu naszym miastem i są interesującą formą reklamy Krakowa. Oczywiście dopuszczamy również prezentowanie takich materiałów, których celem jest udostępnienie Krakowianom jakiejś ciekawej nowości zaprezentowanej w formie np. widokówki. Zrealizowaliśmy to pokazując kartkę pocztową z „Mową kwiatów”, drukowaną w Salonie Malarzy Polskich, przy pomocy której starano się udostępnić mieszkańcom Krakowa, tę miła zabawę towarzyską.

            Tym razem mamy materiał niezwykły, na który składają się 4 kartki pocztowe z najpopularniejszymi widokami Krakowa wydane w.... Paryżu w 1914 roku z dwujęzycznym opisem (w języku francuskim i angielskim).

 

Kartka 1 (fot.1) - Widok Rynku krakowskiego z Sukiennicami i pomnikiem Adama Mickiewicza. W tle wieża ratuszowa. Na kartce błędny opis. Kartka pocztowa z obiegu pocztowego.

1

 

Kartka 2 (fot.2) -   Widok Zamku Królewskiego od północy z nieistniejącym dwupiętrowym budynkiem i rzędem sklepów w jego części parterowej. Widoczne słupy telegraficzne. Kartka z korespondencją przesłana zapewne w kopercie.

2

 

Kartka 3 (fot.3) - Fragment obecnego Placu Matejki z pomnikiem Grunwaldzkim ufundowanym przez Ignacego Paderewskiego wykonany w 1910 roku. W tle budynek Dyrekcji PKP zbudowany w latach 1888- 1889 oraz wylot ul. Warszawskiej. Kartka bez obiegu pocztowego.

3

 

Kartka 4 (fot.4) - Widok na rzekę Wisłę i Zamek Królewski od strony zachodniej. Na pierwszym planie galary. Po drugiej stronie Wisły plaża i dużą liczbą kąpiących się Krakowian. Kartka bez obiegu pocztowego.

4

 

            Teraz, krótka informacja na temat samych kartek. Wydane jako czarno białe przez znanego wówczas w Paryżu wydawcę E. Le Deley, który miał na swoim koncie wiele serii wydanych kartek, a także albumów. Kartki sygnowane jego pełnym nazwiskiem zapisanym na rewersie, a na awersie inicjałami (ED). Kartki wykonane zostały popularną w tamtym czasie techniką heliotypii. Technika trudna ale pozwalająca wykonać dużo dobrych odbitek z żelatynowego podkładu. Sprawą wyjątkową jest wykorzystanie do produkcji wymienionych kartek fotografii na szklanych kliszach wykonanych przez Charls`a Chusseau – Flaviens`a wybitnego francuskiego fotoreportera działającego w latach 1890 do 1910 lub 11. Posiadał on własną foto-agencję w Paryżu przy ulicy Bayen. Był wszechstronnym fotografem, który odwiedził większość krajów europejskich, Afryki, USA i Orientu. Fotografował wydarzenia, portretował monarchów, polityków, wybitne osobistości i ich życie. Jego olbrzymia spuścizna znajduje się w muzeach fotografii w tym głównie w muzeach; George Eastmana, Nicephore- Niepce oraz Muzeum d`Orsay.

            O innej ciekawej sprawie, którą tylko zaanonsujemy to fakt użycia dwóch pierwszych kartek (fot. 1 i 2) do korespondencji we Francji. Pierwsza jest korespondencją wojskową ze 121 regimentu piechoty, druga kartka zawiera prywatną korespondencję do rodziny.

Jerzy Duda
i Administrator

Cracoviana...

          Na załączonym skanie pokazany jest awers kartki pocztowej, jednej z ciekawszych w moim zbiorze. Kartka wielobarwna przedstawia Krakowiaka - tak przynajmniej wynika z opisu - oraz mieszkańca Gdańska witających się radośnie i czule. Pod ich stopami leży przewrócony znak (słup) graniczny. Scenka uzupełniona jest stosownym wierszykiem. Kartka pocztowa (Carte Postale) wydana była w 1915 roku w Warszawie za pozwoleniem rosyjskiej cenzury z dnia 28. II. 1915 roku. Wydawcą było "Wydawnictwo Tow. "Znicz" - Warszawa tel. 77-21, a drukował K. Piechocki i Ska. Dodano również liczbę 35, która może oznaczać kolejną kartkę drukowana w tej drukarni.

Uprzejmie prosimy internautów o ewentualny komentarz do tej kartki pocztowej i dodatkowe szczegóły związane z wydawnictwem.

k1

Jerzy Duda

Mowa kwiatów

        Zapewne niektórzy internauci pamiętają informacje znajdujące się na naszej stronie internetowej, na temat pięknej zabawy z przełomu XIX i XX wieku pod tytułem "rozmowa marek" lub "rozmowa znaczkami". Pomocą w zabawie były kartki pocztowe oraz instrukcje wydawane w różnych językach. Również w Krakowie wydawano kartki na których prezentowano ideę tej zabawy. Więcej na ten temat znajduje się w artykule drukowanym w czasopiśmie "Alma Mater" maj 2008, nr.103 (Jerzy Duda, Szyfr zakochanych). Obecnie proponujemy zapoznanie się z inną ciekawostkę, a mianowicie zabawą pod nazwą "Mowa kwiatów". Informacja o tej zabawie towarzyskiej znalazła się na kartce pocztowej wydanej i drukowanej w Krakowie. Wydawca był Salon Malarzy Polskich (S.M.P), a kartka oznaczona jest seria 107 nr.3 i pochodzi z początku XX wieku (kartka nie datowana). Salon Malarzy Polskich utworzył w 1895 roku Henryk Frist. Salon mieścił się w Krakowie przy ul. Floriańskiej 37. W Salonie wystawiono i sprzedawano obrazy, prowadzono wyceny, a także sprzedawano kartki pocztowe głównie o tematyce artystycznej. Prowadzono również działalność wydawniczą. Symbolika roślinna wykorzystywana była do przekazywania myśli głównie w zabawach towarzyskich. Powstała w Azji, a do Europy przywędrowała z pielgrzymkami i uczestnikami wypraw krzyżowych. "Mowa kwiatów" była popularną zabawa towarzyską na przełomie XIX i XX wieku. Drukowano dla niej podręczniki symboli roślin, karty oraz kartki pocztowe. Na załączonym skanie cytowana pocztówka wydana przez S.M.P.

m kw

Jerzy Duda

Kraków na esperanckiej kartce pocztowej

            Tematem pokazanej na fot.1 kartki pocztowej, wydanej przez A. Farges`a w Lyonie ok. 1917 roku (bez roku wydania) w/g rysunku Jeana Robert`a, jest graficzna prezentacja idei proklamowania w Europie państewka esperanckiego Amikejo oraz idei materialnej pomocy rodzinom poszkodowanym przez wojnę. Na tle mapy Europy, na której znalazło się kilkadziesiąt nazw miast - wśród nich KRAKÓW - prezentowana jest karykatura inicjatora powołania Światowego Związku Esperanta (Universala Esperanto Asocio, UEA) Hektora Hodlera (1887 - 1920) szwajcarskiego esperantysty, syna słynnego malarza Ferdynanda Hodlera. Światowe centrum pomocy, z podanym adresem w Genewie, pokazane jest w postaci obiektu połączonego liniami telefonicznymi z wybranymi europejskimi miastami, z Krakowem włącznie.

kartka

Jerzy Duda

Cracoviana....

Na dwóch fotografiach awers i rewers kartki pocztowej wydanej przez pocztę Chin w 2009 roku będącej reprodukcją fotografii zamieszczonej w albumie wydanym po 8. Kongresie esperantystów zorganizowanym w dnia 11 - 18 sierpnia 1912 roku w Krakowie. Na kartce znajdują się portrety wybitnych esperantystów z twórcą esperanta L. Zamenhofem i Odo Feliksem Kazimierzem Bujwidem. Odo Bujwid (1857 - 1942) był lekarzem bakteriologiem i immunologiem. Studiował w Warszawie, w Paryżu u Ludwika Pasteura oraz w berlinie u Roberta Kocha. Z Krakowem związany był od 1893 roku pracując jako profesor w Uniwersytecie Jagiellońskim. W Krakowie założył Zakład Szczepień przeciwko Wodowstrętowi oraz Wytwórnie Surowic Leczniczych i Szczepionek Zapobiegawczych. Był zwolennikiem upowszechniania oświaty i udostępnienia studiów uniwersyteckich dla kobiet. W 1914 roku założył w Krakowie pierwszy szpital legionowy. Był członkiem Towarzystwa Esperantystów, prezesem Federacji Stowarzyszeń Esperanckich w Polsce i prezesem Międzynarodowego Stowarzyszenia Naukowców Esperantystów.

3

2

Jerzy DUDA