Filatelista Małopolski

Mamy przyjemność poinformować, że ukazał się nowy numer (1-2/2016) czasopisma Małopolskiego Okręgu Polskiego Związku Filatelistów w Krakowie "Filtatelista Małopolski". Poniżej zamieszczamy skan okładki oraz spisu treści. Po dalsze informacje prosimy o kontakt na klubowy adres mailowy.

Administrator

Cracoviana....

Na fotografii kartka beznominałowa wydana w Anglii z okazji pokazu filatelistycznego zorganizowanego przez Polskie Centrum Katolickie w Birmingham dla uczczenia 600 rocznicy utworzenia Uniwersytetu Jagiellońskiego.  Kartka z obiegu wysłana 6 września 1964 roku zBirmingham do Londynu. Kartka zwraca uwagę ze względu na dwie sprawy, a mianowicie na ilustrację i starannie opracowany i wykonany datownik. Na ilustracji znalazł się fragment najsłynniejszej panoramy Krakowa z XVII wieku wykonanej w/g sztychu M. Meriana w 1619 roku. Natomiast na datowniku jest wizerunek symbolicznie potraktowanego godła Uniwersytetu, zarys wież katedry na Wawelu oraz stosowny napis.


skan707

  Jerzy Duda

Cracoviana...

Z okazji jubileuszu Australijsko - Nowo Zelandzkiego Kongresu Stowarzyszeń na rzecz ochrony środowiska naturalnego (ANZAAS) odbywającego się w 1970 roku, poczta Papui - Nowej Gwinei wprowadziła do obiegu 19 sierpnia 1970 roku cztery znaczki, przypominając światowych odkrywców i badaczy. Znaczki - nr. kat. Michel: PG.185 - 188.
5 c - Miklouho - Maclay - rosyjski antropolog, etnograf...
10 c - Bronisław Kasper MALINOWSKI - polski etnolog, antropolog społeczny...
15 c -Tommas Salvadori - włoski zoolog i ornitolog...
20 c - Friedrich Richard Rudolf Schlechter - niemiecki botanik i odkrywca...

1


Bronisław Kasper Malinowski [1884 - 1942] etnolog i antropolog społeczny, urodzony w Krakowie w kamienicy przy rogu Rynku i ul.Siennej. Syn profesora filologi słowiańskiej UJ Lucjana Malinowskiego. Studiował filozofię i nauki ścisłe. Doktorat uzyskał na wydziale filozoficznym UJ.Podejmuje decyzję o wyjeździe do Lipska studiować etnografię, następnie udaje się do Londynu, zostaje wysłany przez London School of Economics  and Political Sciences  na dzisiejszą Papuę - Nową Gwineę i Kiriwinę - wyspę archipelagu Triobrianda na zachodnim Pacyfiku, w latach 1915 - 1918 prowadzi badania terenowe, wyniki badań przyniosły mu światową sławę i rozgłos. Przebadał 1300 mieszkańców wyspy i opublikował dzieło"Życie seksualne dzikich". Po powrocie obejmuje  katedrę antropologii społecznej na uniwersytecie w Londynie w 1930 roku  obejmuje profesurę na Yale Unvesity, zostaje członkiem PAU w latach okupacji kieruje Instytutem Polskim w Nowym Jorku.
Główne jego dzieła To: Argonauci z zachodniego Pacyfiku. Całość swoich prac zawarł w siedmiu tomach, wydania w języku polskim: 1938, 1957, 1967.

Teksty źródłowe:Maczanka Krakowska - Mieczysław Czuma i Leszek Mazan, Encyklopedia PWN.


Józef SKOP

Walory związane z Ołtarzem Wita Stwosza cd....

 Na  pierwszej ilustracji koperta przesyłki listowej wysłanej jako przesyłka ekspresowa z Urzędu Pocztowego Warszawa 40 w dniu 3.01.1961 roku do Krakowa. Przesyłka dotarła do Krakowa dnia 10.01.1961 co poświadcza datownik odbiorczy z Urzędu Pocztowego Kraków 2.  Przesyłka ofrankowana zgodnie z taryfą znaczkiem o nominale 2.50 zł z serii „Ołtarz Wita Stwosza” z 1960 roku (Fi.1039). Warto spojrzeć na informacje  znajdujące się na „całości”, a szczególnie na nazwiska  nadawcy i adresata.

skan615

 Pierwszy to Jerzy Zawieyski (właściwie Henryk Nowicki 1902 – 1969), aktor, dramatopisarz, prozaik, katolicki działacz polityczny, poseł na Sejm PRL w latach 1957-1967 z ramienia „Znak”, członek Rady Państwa w latach 1957 – 1968. Od 1956 roku działacz Klubów Inteligencji Katolickiej, a w latach 1956 – 1962 wiceprezes Zarządu Głównego  Związku Literatów Polskich. W okresie aktywności politycznej odgrywał rolę mediatora pomiędzy I sekretarzem KC PZPR Władysławem Gomółką, a kardynałem, Prymasem Polski Stefanem Wyszyńskim. Biografia Jerzego Zawieyskiego oraz publikacje na temat jego działalności politycznej i społecznej oraz życia  prywatnego są przedmiotem kilku książek, opracowań oraz  stron internetowych.

Adresatem przesyłki był Jerzy Turowicz (1912 – 1999), znany w Krakowie dziennikarz, publicysta, współtwórca i redaktor naczelny „Tygodnika Powszechnego” (1945 – 1953, 1956 – 1999). W latach 1960 – 1990  sprawował funkcję prezesa Społecznego Instytutu Wydawniczego ZNAK, był uczestnikiem obrad Okrągłego Stołu. Wielokrotnie odznaczany w kraju i za granicą. Kawaler Orderu Orła Białego.

Na ilustracji nr 2 jest skan  koperty przesyłki listowej wysłanej jako przesyłka zwykła z Urzędu Pocztowego Warszawa 2 w dniu 4.12.1960 roku do Krakowa. Przesyłka ofrankowana jest jednym znaczkiem  z serii „Ołtarz Wita Stwosza”  o nominale 60 gr. (Fi.1038). Na uwagę zwraca zarówno nadawca jak i adresat. Nadawca określony jest  nadrukiem na kopercie „Sekretariat PRYMASA POLSKI Warszawa 40 ul. Miodowa 17, tel.68174”. Adresatem jest, jak poprzednio, Jerzy Turowicz, redaktor „Tygodnika Powszechnego”.

skan616

Adres nadawcy Miodowa 17 (obecnie Miodowa 17/19) to Pałac Arcybiskupów Warszawskich, przeznaczony na ten cel  od 1843 roku. Zniszczony podczas Powstania Warszawskiego został w latach 1945 – 1953 odbudowany. Poświęcenie odbudowanego gmachu odbyło się 12 stycznia 1953 roku. W latach 1952 – 1981 rezydował w gmachu Prymas Tysiąclecia kard. Stefan Wyszyński (1901-1981).   

                                                                                        Jerzy Duda

Polak, Węgier, dwa, bratanki cd...

5. 900 - Lecie Koronacji Szent Lászlá - Św. Władysława I.

Katalog Michel:HU.3319, znaczek wydany w 1978 roku, nominał 1 forint, na znaczku: Relikwiarz na szczątki króla wykonany w formie popiersia. Relikwiarz znajdował się w katedrze Św. Michała. Katedra pod nazwą Św. Michała w Oradea była kilka razy plądrowana, a sarkofag niszczony, do naszych czasów zachowała się tylko cząstka relikwii świętego, mianowicie część czaszki z wbitą drzazgą, dolna szczęka darowana biskupowi znajduje się w Bolonii, potylica zaś w katedrze w Oradea a relikwiarz z czaszką w bazylice w miejscowości Györ na Węgrzech.

dok15

6.  Królowie Węgier.
Katalog Michel:HU.3866 - 3870,znaczki wydane w 1986 roku, nominał 4 Forint, na znaczku relikwiarz Szent László- Św. Władysław, jak pozycja numer 5.

dok10  


7.  900 - Lecie Śmierci Szent László - Św. Władysława I.Katalog Michel:HU.4352, znaczek wydany w 1995 roku, wartość nominalna 22 Forinty, na znaczku fragment popiersia...László - Władysława - jest to fresk na ścianie kościoła w malowniczo położonej miejscowości - Székelyderzs v Vavrhelya w Rumunii - okręg  Horglita. Kościół powstał już w VI wieku  nowej ery jako twierdza obronna, kilkakrotnie grabiony i rujnowany, do naszych czasów zachował się jako budowla  z okresu gotyku, zachowane freski nawiązujące do legend o Szent László- Św. Władysławie, pochodzą z 1419 roku. Kościół znajduje się na liście "Światowego Dziedzictwa UNESCO".

dok1
 
5. Kapa koronacyjna Szent László - Św. Władysława.

W 13.06. 2003 roku poczty Węgier i Chorwacji wprowadziły do obiegu dwa bloki jedno znaczkowe - wspólne wydanie, dotyczące węgierskiego  króla Władysława I - László.
 
a . Blok Węgier, MICH.HU:32, nominał: 300 Forint: Na znaczku dwie stylizowane postacie, wskazują na styl charakterystyczny dla chorwackiej sztuki, stroje ikonograficznie są ściśle powiązane ze sposobem przedstawiania motywów okresu średniowiecza, spotykane w Splicie. Postacie te to: Jelena – królowa - żona Karola, Roberta Andegaweńskiego - Króla Chorwacji  i postać Władysława I - László - króla Węgier [moment przekazania korony chorwackiej przez Jelenę królowi Władysławowi - László]. Tło bloku wypełnia fragment wnętrza katedry Św. Stefana w Zagrzebiu, ornamentyka, napisy  w języku węgierskim i chorwackim: "Płaszcz króla Władysława Świętego - włodarza Węgier i Chorwacji". Koperta FDC - stempel na znaczku w kształcie płaszcza Św. Władysława.

dok12
 

b. Blok Chorwacji, Mich.HR:20, nominał 10 Kuna: Na znaczku w miniaturze prezentacja szaty - płaszcza koronacyjnego króla Władysława I - László, na szacie w środkowej części krzyż i miniaturki osób: Jeleny i Władysława I - László . Na bloku ten sam motyw w dużym powiększeniu, w prawym górnym rogu, poziomo napis w języku chorwackim, który brzmi: "Płaszcz chorwacko - węgierskiego króla Władysława, XI wiek". 

dok10 2

Płaszcz - Szata - Kapa - ofiarowana przez biskupa Zagrzebia, błogosławionego  Augustina  Kozatić'a, szata o wymiarach 200 centymetrów x190 centymetrów została utkana w jedwabiu w  XI wieku w warsztacie tkackim w bizantyńskim mieście Legensburg, jest jednym z najstarszych i najcenniejszych wyrobów włókienniczych - zabytków kultury. Szata przez wieki była wielokrotnie ukrywana w rożnych miejscach przed rabusiami różnej maści i częściowo uległa zniszczeniu, poddana konserwacji w cenionej pracowni konserwatorskiej dla starych tekstyliów w Abeggskiej - Stiftung -Rigigisburg koło Berna w Szwajcarii. Zachowała się do naszych czasów, skarb ten przechowywany jest w skarbcu katedry Św. Stefana w Zagrzebiu. 

dok4

c. Stempel FDC. Okrągły, ozdobny o treści: Plaśt hrvatsko - ungarskog krajla Ladislava, XI. st.- Płaszcz chorwacko - węgierskiego króla Władysława, XI .W, w środku korona, pod koroną napis:PRIVI DAN/13.06.2016/10101 ZAGREB/.

dok2

Teksty źródłowe: Maczanka krakowska - Mieczysław Czuma i Leszek Mazan.
Hrvatska Pośta - Postage stamps 2003.
Żywoty Świętych -Święty Władysław.
"Relacje podróżników"- Gyor

 

Józef SKOP