Artykuły

Koperty firmowe

Koperty firmowe

w badaniach nad historią krakowskich firm i zakładów rzemieślniczych.

            W 2000 roku Muzeum Inżynierii Miejskiej wraz z Krakowskim Towarzystwem Ochrony Zabytków Techniki opublikowało broszurę Dawne zakłady rzemieślnicze

i przemysłowe Krakowa (fot.1). Bogato ilustrowana praca zrealizowana pod redakcją Jerzego Dudy, Olgi Dyby i Stanisława Pochwały zawiera zarys dziejów techniki w Krakowie, wykaz zakładów rzemieślniczych i przemysłowych z lat 1860 – 1939 w układzie rodzajów przemysłu wraz z krótkimi dziejami wybranych zakładów oraz informacjami na temat ważniejszych kompleksów przemysłowych i komunikacyjnych. Podczas pracy nad broszurą korzystano m.in. ze „Skorowidzów Przemysłowo- Handlowych Królestwa Galicji” z 1906 i 1913 roku. Wykorzystano księgi adresowe Krakowa i województwa krakowskiego oraz księgi adresowe chrześcijańskiego rzemiosła, kupiectwa i wolnych zawodów miasta Krakowa. Niezastąpione były informacje oraz inseraty reklamowe znajdujące się w Kalendarzach Czecha z lat 1860 – 1914. Korzystano z literatury w tym z „Dziejów Krakowa” tom III i IV jak również z publikacji „Z dziejów przemysłu Krakowa w latach 1918 – 1939” wydanej w ramach „Biblioteka Krakowska” nr 122, z 1981 roku. Szczególnie pomocne były materiały zawarte w opracowaniach „Penetracje zabytków techniki w Krakowie” zrealizowanych   przez Ośrodek Historii Techniki, Muzeum i Archiwum AGH” na zlecenie Urzędu Konserwatorskiego w Krakowie. Wiele wniosły także materiały archiwalne zgromadzone w Archiwum Państwowym w Krakowie oraz gromadzone w Krakowskim Towarzystwie Ochrony Zabytków Techniki. W ramach opracowania sporządzono dokumentacje fotograficzną istniejących obiektów i wnętrz, a także wykorzystano materiały reklamowe

i różnego rodzaju dokumenty.

            Publikacja była jedną z pierwszych w Krakowie o takim profilu, przygotowaną z myślą o podejmowaniu ważnych decyzji dotyczących opracowania zasad ochrony zabytków techniki i utworzeniu w Krakowie atrakcji turystycznej w postaci „ Krakowskiego Szlaku Techniki”. Szlak ten, pierwszy tego typu w Polsce, zainaugurowano 6 kwietnia 2006 roku. Szlak połączył 16 obiektów, budowli i kompleksów, powstałych na przełomie XIX i XX wieku.

            Publikacja, pierwsza tego typu w Krakowie, miała inspirować do podejmowania dalszych prac opartych na penetracji i analizach różnego rodzaju materiałów dokumentacyjnych, na wywiadach z przedstawicielami rodzin dawnych właścicieli zakładów rzemieślniczych oraz innych działań. Celem było opisanie w przyszłości roli jaką to rzemiosło odgrywało w rozwoju techniki. Starano się nie ograniczać tylko do rzemiosła. Po   dyskusjach podczas spotkań Krakowskiego Towarzystwa Ochrony Zabytków Techniki w końcu lat dziewięćdziesiątych XX wieku zdecydowano poszerzyć krąg zainteresowań o firmy, spółki, sklepy, towarzystwa i przedstawicielstwa o profilu szeroko rozumianego   rzemiosła działające w Krakowie. Do wcześniej wykorzystywanych dróg pozyskiwania informacji dołączyliśmy poszukiwanie i analizowanie dokumentacji pocztowej, korespondencji i dokumentacji administracyjno - finansowej prowadzonych przez właścicieli, wspólników i inne osoby związane z działalnością danej firmy czy zakładu rzemieślniczego.

Z okresu zainteresowania tymi zagadnieniami pozostały interesujące walory w postaci kopert firmowych, czasem ilustrowanych, które służyły do korespondencji, lokalizowały firmę czy zakład, a nawet stanowiły formę reklamy.  

Klasyczny przykład koperty firmowej najsłynniejszej krakowskiej fabryki Ludwika Zieleniewskiego powstałej w 1853 roku pod nazwą C.K. Uprzywilejowana Fabryka Machin i Narzędzi Rolniczych Ludwika Zieleniewskiego mieszczącej się przy ul. Św. Krzyża 16 a.

Fot. 2, Prezentowana koperta z nadrukiem firmowym pochodzi z okresu po 1907, kiedy

           fabryka mieściła się przy ulicy Grzegórzeckiej 69. Koperta przesyłki listowej

           zagranicznej wysłanej z Urzędu Pocztowego Kraków 14 (?), 29 III 1919 roku do

           firmy Roth A.G. w Wiedniu. Przesyłka ofrankowana znaczkiem Fi. 79 zgodnie

           z taryfą.

           

Fot. 3 Koperta z nadrukiem firmowym i adresem pracowni rzemieślniczej J. Najmark

           zlokalizowanej w Krakowie przy ulicy Berka Joselewicza 3. Na temat firmy nie

           posiadaliśmy żadnych informacji. Koperta z obiegu pocztowego przesyłki listowej

           wysłanej z Urzędu Pocztowego Kraków 1 dnia 27 08 1924 do firmy w Berlinie.

           Przesyłka ofrankowana znaczkiem Fi.190 o nominale 30 groszy zgodnie z taryfą.

           Adresat otrzymał przesyłkę 28.8.1924 roku o czym świadczy odbitka datownika

           odbiorczego.

Fot.4 Koperta firmowa przedstawiciela fabryki maszyn rolniczych z nadrukiem

         informacyjnym urzędującego w Krakowie przy ul. Rękawka. Fabryka znajdowała

         się w Prościejowie, w Czechach na Morawach, a właścicielem był F. Wichterle.

         Przesyłka listowa wysłana przez Franciszka Albina przedstawiciela fabryki do jej

         właściciela z Urzędu Pocztowego Kraków 14 dniu 23. III.1920 roku. Przesyłka

         ofrankowana pięcioma znaczkami Fi. 74 o łącznej wartości 25 halerzy.

Fot 5a, b. Koperta firmowa ilustrowana z nadrukiem i adresem przedstawicielstwa firmy

             SRO z Zurychu „Autotechnika” w Krakowie. Przesyłka zawierała papiery handlowe

             i była wysłana z Urzędu Pocztowego Kraków 2 w dniu 19. I.1939 do fabryki dykty

             w Wołkowyskach. Przesyłka ofrankowana znaczkiem Fi.312 „ z mieczami”,

             a skasowanym frankaturą mechaniczną z nakładka FIS, reklamującą Narciarskie

           Mistrzostwa Świata w Zakopanem. Na awersie (fot.5a) znajdują się rysunki

           reklamowe, natomiast rewers koperty jest rysunkową reklamą firmy produkującej

           łożyska kulkowe firmy J. Schmid-Roost. A.G z Zurychu (fot.5b).

Fot. 6a,b. Koperta firmowa o wymiarach 170 x 133 mm sklepu S. Sattlera z towarami

             metalowymi mieszczącym się przy ulicy Stradom 18. Koperta jest ilustrowana,

             a ilustracje przedstawiają przedmioty oferowane przez sklep; na awersie rysunek

             młynka do kawy (fot.6a), a na rewersie na całej płaszczyźnie koperty rysunki;

             żelazka z duszą , termosu, puszki metalowej, wieszaka wielofunkcyjnego i inne

             (fot. 6b). O firmie brakuje informacji. Przesyłka listowa wysłana z Urzędu

               Pocztowego Kraków (?) w roku 1923 do Wiednia. Ofrankowana znaczkiem

               Fi.135 o nominale 25 groszy.

Fot.7a,b. Koperta firmowa o wymiarach 158 x 125, z informacją o sklepie Reimsa i Spółki na

              awersie (fot. 7a). Koperta ilustrowana jest na rewersie na całej płaszczyźnie koperty.

             Ilustracje prezentują urządzenia do ćwiczeń fizycznych i do rekreacji (fot. 7b).

             Pomimo lokalizacji sklepu na Rynku w Krakowie na „Linii A-B” w Krakowie nie

             posiadamy informacji na jego temat. Przesyłka adresowana do artysty malarza

             w Bochni była wysłana z Urzędu Pocztowego Krakau (Kraków) 2 w 1912 roku.

             Ofrankowana jest austriackim znaczkiem.

            Zwróciliśmy uwagę na walory związane z jednym rodzajem przemysłu, a mianowicie z przemysłem metalowym i maszynowym, ale on jest eksponowany w cytowanym opracowaniu i reprezentowany jest przez 88 różnych zakładów, firm, fabryk, warsztatów. W następnej części artykułu zaprezentujemy walory z innych dziedzin.

                                                                                                                   Jerzy Duda

                                                                                                        Administrator Piotr

„ CZY PAN BÓG LUBI ZNACZKI” PO SŁOWACKU

„ CZY PAN BÓG LUBI ZNACZKI” PO SŁOWACKU


Informujemy, że w internetowym wydaniu biuletynu Sv. Gabriel, organu słowackich
filatelistów zbierających znaczki pocztowe o tematyce chrześcijańskiej ukazała się czwarta
część opracowania autorstwa Jerzego Dudy Czy Pan Bóg lubi znaczki, wydanego przez
krakowskie wydawnictwo Vandre w 2012 roku. Kolejne części tłumaczone są na język
słowacki przez Michala Ignatiaka. Z czwartą częścią opracowania można się zapoznać na
stronie internetowej svgabriel.sk/images/bulletin/2021/Gabriel107.pdf, strona 22-24.
Publikacja cytowanego opracowania rozpoczęła się od numeru 3(104) z 2020 roku.
W numerze 1(107) z 2021 roku znajduje się bogaty materiał filatelistyczny związany
z jubileuszem 100 rocznicy urodzin św. Jana Pawła II emitowany w drugim półroczu 2020
roku. Prezentowane są także polskie wydania regionalne, okolicznościowe datowniki
i frankatury mechaniczne z nakładkami również z Krakowa.
Zachęcamy do obejrzenia ciekawie redagowanego słowackiego czasopisma
internetowego Sv. Gabriel.

 

Administrator klubowej strony
Piotr.

Z NADZIEJĄ NA PRZYSZŁOŚĆ W PRZEDŚWIĄTECZNYM OKRESIE

Z NADZIEJĄ NA PRZYSZŁOŚĆ

W PRZEDŚWIĄTECZNYM OKRESIE

                                                                                  

            W listopadzie 2020 roku skończył się kolejny roczny okres użytkowania

domeny naszej klubowej strony internetowej. Opłaciliśmy należność na rok następny

bowiem mamy nadzieję. Mamy nadzieję, że 53. rok działalności Klubu „Cracoviana” rozpoczniemy najpóźniej w kwietniu 2021 roku spotkaniem „pokowidowym”

w Klubie 6 Brygady Powietrznodesantowej przy ulicy Zyblikiewicza 1. Jest to miejsce znane wszystkim klubowiczom, które zostało użyczone na spotkania wymienne i imprezy klubowe, przez stosowne władze, do 31.12. 2021roku. Mamy nadzieję na spotkanie ze wszystkimi Członkami Klubu, którym dane było przetrwać trudny czas i którym pozostała chęć uczestniczenia w pracach klubowych. Będzie o czym opowiadać po rocznej kwarantannie, po trudach znoszenia samotności bez kontaktu z klubowymi kolegami, a przede wszystkim o wykorzystaniu czasu na... I to zapewne będzie najciekawsze. Bo każdy z nas, członków Klubu, wykorzystał czas na swój sposób. Być może na porządkowanie zbiorów, może na opracowanie kolejnej wersji zbioru, na przygotowanie zbioru do pokazu lub wystawy, a może na rozważania o nowych wyzwaniach stojących przed kolekcjonerami znaków pocztowych, a może na rozważania o przyszłości Klubu i jego działalności? Kto wie, czy dyskusja o tych rozważaniach i wnioskach z nich płynących nie będzie szczególnie wartościowa i nie przyniesie nowych propozycji i rozwiązań.

            Mam również nadzieję, że na początku roku 2021 powieje optymizmem i zmianami.  

Jeśli sytuacja związana z pandemią będzie opanowana w skali województwa i kraju, restrykcje mniej uciążliwe i zaistnieje możliwość korzystania z pomieszczeń w budynku przy ulicy Zyblikiewicza 1, to na stronie internetowej poinformujemy, oczywiście z odpowiednim wyprzedzeniem, o możliwości zorganizowania spotkania wymiennego przy zachowaniu reżimu sanitarnego zaleconego prawem.

            Wracamy do trzeciej części artykułu zamieszczonego na klubowej stronie internetowej

i przypominamy ostatni akapit jego trzeciej części. W 2018 roku Ogólnopolski Klub Filatelistów „Cracoviana” obchodził swoje 50-lecie. Z tej okazji ukazał się jubileuszowy numer„Filatelisty Małopolskiego” (nr 1/2019 (104)). W numerze znalazło się wiele informacji o działalności Klubu, zapisanych zostało wiele nazwisk ludzi, którym Klub zawdzięcza swój rozwój, osiągnięcia i godne miejsce pośród krakowskich klubów. W tym jubileuszowym numerze znalazło się również coś na kształt sprawozdania z 50. lat działalności Klubu. Nie mieliśmy natomiast śmiałości zadać pytania, jak w tytule opracowania,[ Czy Kraków ma pożytek z Klubu Filatelistycznego „Cracoviana?] które po prawie roku trwania pandemii przyszło nam do głowy. Może to i lepiej, bo po upływie czasu może odpowiedź będzie bardziej wartościowa, a może pozwoli także przygotować wizję działalności Klubu na czas przyszły, po pandemii.

Ponawiamy prośbę o włączenie się do dyskusji na temat Klubu „Cracoviana” i jego przyszłości. Prośbę kierujemy zarówno do członków jak i sympatyków klubu. Od wyników dyskusji zależeć będzie zarówno przyszłość Klubu jak i charakter jego działalności.                                                                                                            

            Zbliżają się Święta Bożego Narodzenia roku 2020. Obchodzić je będziemy zgodnie

z wymogami przepisów sanitarnych, kameralnie, z najbliższymi osobami zapewne z zachowaniem odległości ale w podniosłej i świątecznej atmosferze, jakiej wymagają te Święta. Wszystko wskazuje jednak na to, że będą obchodzone nietypowo jak nietypowe są warunki, w jakich przychodzi nam je obchodzić.

Pomimo kłopotów i problemów dnia codziennego wszystkim Członkom Klubu „Cracoviana” i jego sympatykom, a także kolekcjonerom znaczków z Krakowa i Ziemi Krakowskiej życzymy;

W e s o ł y c h   Ś w i ą t

Podtrzymujemy tradycję projektantów i wydawców świątecznych kartek, którzy

nie zważając na wszelkie trudności i bieżącą, niekiedy niekorzystną sytuację, niezmiennie podpisywali świąteczne kartki życzeniem „Wesołych Świąt”. Świadczą o tym reprodukowane kartki projektowane przez: Zofię Stryjeńską (il.1), kartka wydana przez Galerie Polską Kraków; kartkę wydana nakładem księgarni J. Czerneckiego w Krakowie (il.2); kartka wydana w Niemczech z polskim napisem (il.3); J. Wilczyńskiego , kartka wydana przez Salon Malarzy Polskich w Krakowie(il.4).

 

 

 

            Do życzeń Świątecznych dołączamy również serdeczne życzenia Noworoczne. Udanego Nowego Roku 2021 i to bez koronawirusa, pomyślności kolekcjonerskiej

i wielu radosnych chwil. Aby humor nas nie opuszczał także w 2021 roku reprodukujemy   humorystyczną kartkę z lat trzydziestych XX wieku z życzeniami Szczęśliwego Nowego Roku (il.5).

 

 

Do siego roku

życzą

                                                                                             


                                     

Zarząd Klubu
oraz
Administrator  strony  Piotr

                                                                                                                            

NA ZAKOŃCZENIE PANDEMICZNEGO ROKU 2020.

NA ZAKOŃCZENIE PANDEMICZNEGO ROKU 2020.

            W ostatnich miesiącach pandemicznego roku 2020 pisaliśmy, z pokazem walorów,

o pocztowym wykorzystaniu pierwszych znaczków z motywem krakowskim (z widokiem Wawelu) wydanych w niepodległej Polsce Fi. 210, Fi.214 i były to części 27, 28, 29. Pisaliśmy, również z prezentacją walorów, o pocztowym wykorzystaniu znaczka z widokiem Wawelu z serii Historyczne miasta polskie Fi.1045, od sierpnia 2020 w pięciu odcinkach. Wybraliśmy znaczki pocztowe z widokiem najbardziej charakterystycznym dla Krakowa i rozpoznawalnym dla każdego miłośnika Krakowa nie tylko z Polski. Znaczki pochodzą z różnych okresów, z lat 30. i lat 60. XX wieku. Pominęliśmy całości pocztowe ofrankowane znaczkiem z widokiem Wawelu wydanym w serii zabytki Krakowa z 1945 ze względu na niski nakład znaczka (200 tys.) i rzadkość jego wykorzystania na liście.

               W Klubie Cracoviana” rzuciliśmy w 2012 roku hasło „Kraków- filatelistów obowiązek” uznając całości pocztowe, z których jak wiadomo każda jest unikatem, ofrankowane wspomnianymi znaczkami, za wyjątkowe przedmioty służące promocji miasta i ważne dokumenty historyczne, które powinny być badane wieloaspektowo z punktu widzenia miasta i historii filatelistyki.

Pozyskiwanie i gromadzenie całości, które jako przesyłki pocztowe adresowane były do osób znanych, mniej znanych czy nie znanych szerszemu ogółowi, przebywających poza granicami kraju, poszerza bazę danych do badań nad emigracją
i kontaktami zagranicznymi Polaków. Ciekawe wnioski można wysnuć z analizy stanu zachowania kopert również korespondencji. Zdecydowana większość całości ma stan dobry albo bardzo dobry co świadczy o przywiązywaniu do nich odpowiedniej wagi i pieczołowite ich przechowywanie w domowych archiwach. Wiele ciekawych spostrzeżeń nasuwa się po analizie zestawu znaczków stanowiących frankaturę całości, sposobu ich naklejania, datowników pocztowych którymi kasowano znaczki, kopert i ich rodzaju. Jednym słowem każda całość stanowi kopalnie wiedzy także z punktu widzenia historii poczty. Dlatego korzystamy z możliwości pozyskiwania całości pocztowych tworzonych z przesyłek pocztowych wysyłanych z Polski znajdujących się w obrocie filatelistycznym szczególnie na aukcjach internetowych. Wypatrujemy tych, które we frankaturze mają wspomniane wcześniej znaczki. To tak na początek, bo od czegoś trzeba było zacząć. Obiecujemy, ze kolejne pomysły do uatrakcyjnienia klubowej strony internetowej zdradzimy w roku 2021.

A wszystkie pomysły będą związane, miej lub bardziej, z Krakowem, bo jakże może być inaczej.

              Na zakończenie roku proponujemy obejrzenie kolejnych trzech interesujących

Całości czyli przesyłek wysłanych z Urzędów Pocztowych Warszawy, Lublińca i Nieświeża

ofrankowanych znaczkami Fi. 210 oraz trzech różnych walorów z wykorzystaniem znaczka

Fi.1045 ( również 3 sztuki).

 

Fot.1 Koperta z firmowym nadrukiem nazwiska inżyniera Kazimierza Patzera,    

         standardowych wymiarów przesyłki listowej, zagranicznej, poleconej z erką w postaci

         odbitki pieczątki i odręcznie wpisanym numerem wysłana z Urzędu Pocztowego

         Warszawa 1, w dniu 13.III.1926 roku do Szwajcarii. Przesyłka dotarła do Bazylei dnia 15

         III 1926 roku o czym świadczy odcisk datownika odbiorczego na rewersie koperty.

         Przesyłka ofrankowana jest trzema znaczkami w tym dwoma Fi.210 i Fi.213. Łączna

         frankatura wynosi 60 groszy i była zgodna z taryfą.

 

Fot.2 a,b Koperta firmowa z nadrukiem, zagraniczna, polecona z erką w postaci odbitki

                 pieczątki w kolorze czerwonym z odręcznie wpisanym numerem wysłana z Urzędu

                 Pocztowego Lubliniec dnia 26 .VII. 1926 roku do Francji (Marseille). Przesyłka

                 dotarła do adresata 30.7.1926 roku o czym świadczy odbitka datownika

                 odbiorczego. Przesyłka ofrankowana jest czterema znaczkami Fi. 210 naklejonymi

                 na rewersie koperty (fot.2b) o łącznej frankaturze 60 groszy zgodnej z taryfą.

                           Przesyłka wysłana została z francuskiej firmy „Przędzalnia wełny czesanej”,

                 którą prowadziły w Częstochowie Rodziny Motte, Meillassoux i Canliez spod

                 Lyonu. Zakład został otwarty w końcu XIX wieku. Potem powstał zakład

                 w Lublińcu. Zakład ten znany był później jako„Lentex” .

              

Fot. 3 Koperta o wymiarach 150 x 116 mm przesyłki listowej prywatnej, zagranicznej

           wysłanej z Urzędu Pocztowego Nieśwież dnia 8.IV.1926 roku do Szwecji . Przesyłka

         ofrankowana parką znaczków Fi.210 o łącznej frankaturze 30 groszy zgodnie z taryfą.

                     Nieśwież to dzisiaj miasto na Białorusi, które do 1939 roku było gniazdem

             rodowym Radziwiłów. W mieście jest zamek zbudowany przez Mikołaja Krzysztofa

             Radziwiła Sierotkę wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa oraz kościół Jezuitów.

           W 1561 powstał w mieście zbór Braci Polskich i ich drukarnia. W Nieświeżu Szymon

             Budny ukończył tłumaczenie Biblii nieświeskiej.  

                                   TRZY WALORY ZE ZNACZKIEM Fi. 1045

 

Fot. 4   Znaczek Fi. 1045 skasowany datownikiem okolicznościowym stosowanym w Urzędzie

           Pocztowym Kraków 1 dnia 25 VI 1965 roku podczas obrad Pierwszego Kongresu

           Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków i Zespołów Zabytkowych odbywającego się

           w Warszawie i Krakowie.

                           W 1964 roku podczas II Kongresu Konserwatorów Zabytków w Wenecji

             przyjęto Kartę Wenecką, w której zawarto podstawy teoretyczne ochrony zabytków.

             W czerwcu 1965 roku odbyło się w Polsce Zgromadzenie Konstytucyjne, które

             powołało Międzynarodową Radę Ochrony Zabytków ICOMOS.

 

Fot. 5 Znaczek Fi.1045 skasowany datownikiem okolicznościowym stosowanym w Urzędzie

           Pocztowym Kraków 1 z okazji Dnia Łącznościowca 18.X.1966 roku. Znaczek wraz z

           odbitką datownika znajduje się na kartce wyciętej zapewne z publikacji albumowej

           na której znajduje się reprodukcja fotografii przedstawiającej skrzyżowanie pod Pocztą

           Główną w Krakowie z widokiem na kościół Mariacki ( zdjęcie zrobione spod budynku

           prasy). Podpis pod fotografia jest w języku francuskim. Prosimy Internautów o pomoc

           przy dokładniejszym opisie waloru.

 

Fot. 6 Koperta wykonana własnoręcznie przez wysyłającego, przesyłki listowej zagranicznej,

           poleconej z erką w postaci odbitki pieczątki z numerem z numeratora wysłana z Urzędu

           Pocztowego Białystok 2 w dniu 22 11.1961 roku do Indii. Przesyłka wysłana przez

           znanego polskiego filatelistę wróciła do kraju po prawie 60 latach. Przesyłka

           ofrankowana 13. znaczkami w tym m.in. serią znaczków Wielcy Polacy Fi.1088 –

           1093 oraz znaczkiem Fi.1045 naklejonymi na awersie i rewersie.

                           W taki sposób zakończyliśmy pandemiczny rok 2020 życząc po raz drugi                      

                                                                        Do siego roku

                                                                                                                     Jerzy Duda

                                                                                                          Administrator Piotr

              

  

„CZY PAN BÓG LUBI ZNACZKI” PO SŁOWACKU 2020

                               „CZY PAN BÓG LUBI ZNACZKI” PO SŁOWACKU

            Informujemy zainteresowanych, że w grudniu 2020 roku ukazał się w wersji elektronicznej słowacki biuletyn „Bulletin Sv. Gabriel”, rocznik XXIX –2020 numer 5(105). W numerze znalazł się 3. odcinek tłumaczenia pana Michala Ignatiaka , książeczki autorstwa dr. Jerzego Dudy „Czy Pan Bóg lubi znaczki. Motywy chrześcijańskie na znaczkach pocztowych wydanych do lat 30.XX wieku” (Wydawnictwo Vandre, 2012 rok). Tłumacz

i redaktor biuletynu przewidują jeszcze dwa odcinki w wersji elektronicznej, które ukażą się w 2021 roku.

                                                                                   Administrator strony Piotr